Nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của vi chất dinh dưỡng đối với sức khỏe, Ngày Vi chất Dinh dưỡng 1 – 2/6 hằng năm tiếp tục được triển khai trên phạm vi cả nước. Năm 2026, thông điệp trọng tâm được Bộ Y tế nhấn mạnh là: “Vi chất dinh dưỡng rất cần thiết cho sự phát triển tầm vóc, trí tuệ và sức khỏe của mỗi người”. Đây là dịp để mỗi người dân quan tâm hơn đến chế độ dinh dưỡng hằng ngày, chủ động phòng ngừa tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng, một vấn đề sức khỏe cộng đồng vẫn đang tồn tại ở nhiều nhóm đối tượng như trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và người cao tuổi.
1. Vi chất dinh dưỡng có vai trò như thế nào?
Vi chất dinh dưỡng bao gồm các vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin A, vitamin D, sắt, kẽm, i-ốt, axit folic, canxi… Mặc dù cơ thể chỉ cần một lượng rất nhỏ nhưng các vi chất này tham gia vào hầu hết các hoạt động sống, từ tăng trưởng thể chất, phát triển trí não đến tăng cường miễn dịch và phòng chống bệnh tật.
Thiếu vi chất dinh dưỡng thường diễn ra âm thầm, khó nhận biết ở giai đoạn đầu nhưng có thể gây ra nhiều hậu quả lâu dài như:
- Chậm phát triển thể chất và trí tuệ ở trẻ em.
- Giảm sức đề kháng, tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng.
- Thiếu máu do thiếu sắt.
- Chậm tăng trưởng chiều cao.
- Tăng nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ và sự phát triển của thai nhi.
2. Những đối tượng cần đặc biệt quan tâm
Theo khuyến cáo của ngành y tế, một số nhóm có nguy cơ thiếu vi chất dinh dưỡng cao hơn gồm:
2.1 Trẻ em
Trẻ nhỏ đang trong giai đoạn tăng trưởng nhanh nên nhu cầu vitamin và khoáng chất rất lớn. Thiếu vi chất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chiều cao, cân nặng, khả năng học tập và sức đề kháng của trẻ.
2.2 Phụ nữ mang thai và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ
Đây là nhóm cần được bổ sung đầy đủ sắt, axit folic và các vi chất cần thiết khác nhằm đảm bảo sức khỏe của mẹ cũng như sự phát triển toàn diện của thai nhi.
2.3 Người cao tuổi
Quá trình lão hóa làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, trong khi nhu cầu về canxi, vitamin D, vitamin B12 và các vi chất khác vẫn rất quan trọng để duy trì sức khỏe xương khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống.
3. Làm thế nào để phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng?
Để phòng ngừa thiếu vi chất dinh dưỡng, ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
3.1 Ăn uống đa dạng và cân đối
Mỗi bữa ăn nên phối hợp đầy đủ các nhóm thực phẩm, ưu tiên tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu đạm và các nguồn thực phẩm chứa nhiều vitamin, khoáng chất tự nhiên.
3.2 Nuôi con bằng sữa mẹ
Cho trẻ bú sớm trong vòng một giờ đầu sau sinh, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn kết hợp chế độ ăn dặm hợp lý.
3.3 Tẩy giun định kỳ
Trẻ từ 24 tháng tuổi trở lên cần được tẩy giun định kỳ hai lần mỗi năm, đồng thời thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm để hạn chế nguy cơ nhiễm giun sán.
3.4 Bổ sung vi chất theo hướng dẫn của cán bộ y tế
Phụ nữ mang thai, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và các nhóm có nguy cơ thiếu vi chất cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế trong việc sử dụng viên sắt, axit folic hoặc các chế phẩm đa vi chất phù hợp.
3.5 Duy trì hoạt động thể lực và lối sống lành mạnh
Tăng cường vận động, tắm nắng hợp lý để hỗ trợ tổng hợp vitamin D, đồng thời khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu thiếu hụt vi chất dinh dưỡng.
4. Đưa trẻ đi uống vitamin A đúng lịch
Một trong những hoạt động trọng tâm của Ngày Vi chất Dinh dưỡng là chiến dịch bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ trong độ tuổi theo hướng dẫn của ngành y tế. Vitamin A có vai trò quan trọng đối với thị giác, tăng trưởng và hệ miễn dịch của trẻ nhỏ. Phụ huynh cần chủ động đưa trẻ đến các điểm uống vitamin A tại địa phương theo thông báo của trạm y tế để đảm bảo trẻ được bổ sung đầy đủ và đúng thời điểm.
5. Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh
Ngày Vi chất Dinh dưỡng không chỉ là hoạt động truyền thông thường niên mà còn là lời nhắc nhở mỗi người dân về tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng khoa học đối với sức khỏe lâu dài.
Việc duy trì chế độ ăn cân đối, bổ sung vi chất hợp lý và thực hiện các khuyến cáo của ngành y tế sẽ góp phần nâng cao tầm vóc, trí tuệ, sức khỏe của trẻ em cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống cho toàn cộng đồng.
